Πληρωμές-απάτη στην Κύπρο: ζημίες €3,7 εκατ. το β΄ εξάμηνο 2025

Η αξία απατηλών πληρωμών στην Κύπρο αυξήθηκε 16% σε σχέση με πέρυσι, φθάνοντας τα €3,7 εκατ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα.

Απάτες πληρωμών: €3,7 εκατ. ζημίες στην Κύπρο — μεταφορές πίστωσης με τον υψηλότερο μέσο όρο στην ευρωζώνη

Η αξία των απατηλών πληρωμών στην Κύπρο ανήλθε σε σχεδόν €3,7 εκατομμύρια κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σημειώνοντας άνοδο 16% σε ετήσια βάση, ακόμη και καθώς ο αριθμός των περιστατικών μειώθηκε κατά 5% σε περίπου 14.000. Τα στοιχεία αυτά δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ), όπως μεταδίδει η Cyprus Mail.

Παρά την αύξηση της αξίας, οι απάτες πληρωμών παρέμειναν σχετικά περιορισμένες τόσο σε απόλυτα μεγέθη όσο και ως ποσοστό του συνόλου των συναλλαγών. Τα ποσοστά απάτης για τα περισσότερα μέσα πληρωμής βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Εξαίρεση αποτελούν οι μεταφορές πίστωσης μετρούμενες βάσει αξίας, όπου το κυπριακό ποσοστό ξεπερνά ελαφρά τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό δείκτη.

Κάρτες και μεταφορές πίστωσης: τα δύο κυρίαρχα μέσα

Οι πληρωμές με κάρτα συνεχίζουν να συγκεντρώνουν τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών απάτης στην Κύπρο, αντιπροσωπεύοντας το 93% του συνόλου — περίπου 13.000 συναλλαγές. Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά υψηλότερο από το 79% που καταγράφεται στην ευρωζώνη, γεγονός που αντικατοπτρίζει την ευρύτερη χρήση καρτών στο νησί. Ο αριθμός τους, ωστόσο, μειώθηκε οριακά σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Σε επίπεδο αξίας, οι πιστωτικές μεταφορές υπερτερούν με €2 εκατ. — ποσοστό 56% του συνολικού ποσού απάτης. Ακολουθούν οι απατηλές συναλλαγές με κάρτα με €1,6 εκατ. (43%), ενώ όλα τα υπόλοιπα μέσα πληρωμής αθροίζουν λιγότερα από €60.000. Η αξία των απατηλών πιστωτικών μεταφορών αυξήθηκε κατά περίπου 15% τόσο στην Κύπρο όσο και στην ευρωζώνη, ενώ η αξία των απατηλών πληρωμών με κάρτα αυξήθηκε κατά περίπου 20% στην Κύπρο, σε αντίθεση με οριακή μείωση στην ευρωζώνη.

Υψηλότερη μέση αξία ανά απατηλή μεταφορά στην ευρωζώνη

Το πλέον αξιοσημείωτο εύρημα της ΚΤΚ αφορά τη μέση αξία κάθε απατηλής πιστωτικής μεταφοράς: €6.300, περισσότερο από τριπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου των €1.800. Το ποσό αυτό υπερβαίνει ακόμη και τη μέση αξία μίας νόμιμης πιστωτικής μεταφοράς στην Κύπρο, που ανέρχεται σε €4.500. Στην ευρωζώνη, ο αντίστοιχος μέσος όρος για νόμιμες μεταφορές ανέρχεται σε €6.100.

Αυτό σημαίνει ότι «ακόμη και ένας περιορισμένος αριθμός απατηλών συναλλαγών μπορεί να συνδέεται με σημαντικές οικονομικές ζημίες», αναφέρει η ΚΤΚ.

Πελάτες και επιχειρήσεις φέρουν το μεγαλύτερο βάρος

Σε περιπτώσεις απάτης μέσω πιστωτικών μεταφορών, οι χρήστες υπηρεσιών πληρωμών — δηλαδή ιδιώτες και επιχειρήσεις — έχουν ιστορικά επωμιστεί κατά μέσο όρο περίπου το 95% των συνολικών καταγεγραμμένων ζημιών, με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και τους λοιπούς εμπλεκόμενους να απορροφούν μόνο ένα μικρό μέρος. Η κατανομή είναι διαφορετική στις απάτες με κάρτα και ηλεκτρονικό χρήμα, όπου το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών βαρύνει άλλα εμπλεκόμενα μέρη στις συναλλαγές. Οι απατηλές πληρωμές με κάρτα και e-money ήταν επίσης σαφώς μικρότερες, με μέσο ύψος περίπου €100 ανά συναλλαγή.

Κοινωνική χειραγώγηση: η κυρίαρχη μέθοδος

Η χειραγώγηση του πληρωτή κυριαρχεί στις απάτες μέσω πιστωτικών μεταφορών, αντιπροσωπεύοντας το 70% των περιπτώσεων. Πρόκειται για περιστατικά όπου οι δράστες χρησιμοποιούν τεχνικές κοινωνικής μηχανικής για να εξαπατήσουν κατόχους λογαριασμών και να τους πείσουν να μεταφέρουν χρήματα σε λογαριασμούς που ελέγχουν οι ίδιοι. Το υπόλοιπο 30% αφορά μη εξουσιοδοτημένες πληρωμές, συμπεριλαμβανομένων συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν με κλεμμένα ή παραβιασμένα τραπεζικά στοιχεία.

Στις απάτες με κάρτα και ηλεκτρονικό χρήμα, οι μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές είναι ακόμη πιο κυρίαρχες: αντιπροσωπεύουν το 97% των απατηλών πληρωμών με κάρτα και το 90% των περιπτώσεων e-money, κυρίως μέσω κατάχρησης κλεμμένων στοιχείων πληρωμής.

Η ΚΤΚ επισημαίνει ότι οι δύο αυτές κατηγορίες απαιτούν διαφορετικές αντιμετωπίσεις: οι απάτες μέσω πιστωτικών μεταφορών χρειάζονται μέτρα κατά της κοινωνικής χειραγώγησης, ενώ οι απάτες με κάρτα και e-money απαιτούν ενίσχυση της προστασίας των διαπιστευτηρίων και των συστημάτων αυθεντικοποίησης.

Άμεσες μεταφορές και ηλεκτρονικές συναλλαγές υπό παρακολούθηση

Οι άμεσες πιστωτικές μεταφορές (instant credit transfers) αποτελούν πρόσθετο σημείο ανησυχίας. Το ποσοστό απάτης βάσει αξίας ήταν, κατά μέσο όρο, διπλάσιο σε σχέση με τις συμβατικές πιστωτικές μεταφορές στην Κύπρο. Κάθε απατηλή άμεση μεταφορά είχε μέση αξία €3.400, πάνω από διπλάσιο του μέσου €1.500 για τις άμεσες μεταφορές γενικά. Αν και αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου, η αυξανόμενη χρήση τους δικαιολογεί εγρήγορση, καθώς οι συναλλαγές ολοκληρώνονται σε δευτερόλεπτα και τα περιθώρια ανάκτησης είναι στενά.

Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές με κάρτα, μόλις το 4% των απατηλών πληρωμών αφορά αγορές σε φυσικά σημεία πώλησης· το 96% καταγράφεται στο διαδίκτυο. Ωστόσο, σε επίπεδο αξίας, το 60% του συνόλου των καρτικών συναλλαγών στην Κύπρο πραγματοποιείται online έναντι 40% στα φυσικά τερματικά.

Verification of Payee: νέο εργαλείο χωρίς ακόμη ορατά αποτελέσματα

Η υπηρεσία Verification of Payee κατέστη υποχρεωτική για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών της ευρωζώνης τον Οκτώβριο του 2025. Το εργαλείο ελέγχει εάν το όνομα του δικαιούχου αντιστοιχεί στον διεθνή αριθμό τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) πριν ολοκληρωθεί η πληρωμή, μειώνοντας τον κίνδυνο απάτης και λανθασμένων μεταφορών. Η εισαγωγή του, όμως, έγινε προς το τέλος της εξεταζόμενης περιόδου, οπότε η επίδρασή του δεν είναι ακόμα ορατή στα δεδομένα.

Στο σύνολο της ευρωζώνης, καταγράφηκαν περίπου εννέα εκατομμύρια απατηλές συναλλαγές κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σχεδόν αμετάβλητες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, ενώ η αξία τους αυξήθηκε 8% φθάνοντας τα €1,9 δισεκατομμύρια.

Source: Cyprus Mail