Άρειος Πάγος για Γιωτόπουλο: «Ουδέποτε εξέφρασε μεταμέλεια» – γιατί επέστρεψε στη φυλακή
Ο Άρειος Πάγος ανέτρεψε την αποφυλάκιση του αρχηγού της 17 Νοέμβρη, κρίνοντας ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και ότι ο 82χρονος δεν εκδήλωσε ειλικρινή μεταμέλεια.
Άρειος Πάγος: δεν αρκεί η «εξωτερικά καλή συμπεριφορά» για τον καταδικασμένο αρχηγό της 17Ν
Το σκεπτικό πίσω από την αναίρεση της αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου δημοσιοποίησε ο Άρειος Πάγος, όπως μεταδίδει η Εφημερίδα των Συντακτών. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υφ' όρον απόλυση του 82χρονου, καταδικασμένου ως αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη, και αποδέχθηκε την αίτηση αναίρεσης του Αντεισαγγελέα.
Το νομικό ζήτημα: πόσα χρόνια απαιτούνται
Κεντρικό νομικό ζήτημα της απόφασης αποτελεί η ερμηνεία διατάξεων του ισχύοντος Ποινικού Κώδικα για καταδίκους που εκτίουν πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης. Ο Άρειος Πάγος επισημαίνει ότι με τον νέο Ποινικό Κώδικα «ρυθμίστηκε για πρώτη φορά, ρητά, προς κάλυψη του νομοθετικού κενού» το συγκεκριμένο ζήτημα. Συνεπώς, απαιτείται πραγματική έκτιση 25 ετών, ακόμη και για εγκλήματα που τελέστηκαν πριν από την 1η Ιουλίου 2019 — και όχι τα 23 έτη που είχε δεχθεί το Συμβούλιο Εφετών Πειραιώς.
Οι αρεοπαγίτες απέρριψαν την επίκληση ευμενέστερης νομολογίας από τα προηγούμενα χρόνια, τονίζοντας ότι η αρχή του ευμενέστερου νόμου «προϋποθέτει τη σύγκριση μεταξύ περισσότερων διατάξεων νόμων» και όχι μεταξύ νομοθετικής διάταξης και δικαστικής ερμηνείας που κάλυπτε προγενέστερο κενό.
Ελλιπής αιτιολογία του Συμβουλίου Εφετών
Το Ανώτατο Δικαστήριο άσκησε αυστηρή κριτική στο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιώς, κρίνοντας ότι αυτό «δεν διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία» για τη διαπίστωση των ουσιαστικών προϋποθέσεων της υφ' όρον απόλυσης. Ιδιαίτερα, δεν εξηγήθηκε πώς συγκεκριμένες επιστολές ή δημόσιες τοποθετήσεις του κρατουμένου συνδέονται με μεταβολή της στάσης του απέναντι στην έννομη τάξη.
Η συμπεριφορά στη φυλακή: αναγκαία αλλά όχι επαρκής
Στο σκεπτικό αναγνωρίζεται ότι ο Γιωτόπουλος τήρησε τους όρους των αδειών, ολοκλήρωσε πανεπιστημιακές σπουδές και δεν είχε πρόσφατα πειθαρχικά παραπτώματα. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά «στοιχειοθετούν την έννοια της εξωτερικά καλής συμπεριφοράς και όχι της καλής διαγωγής», σύμφωνα με το δικαστήριο. Η «καλή διαγωγή» πρέπει να αντανακλά ουσιαστική και εσωτερική αποδοχή των κανόνων της έννομης τάξης.
Ως προς τις σπουδές, το δικαστήριο αναγνώρισε ότι αποδεικνύουν «την προσήλωσή του στο στόχο του να παραμείνει λειτουργικός κατά τον πολυετή εγκλεισμό του», υπογράμμισε όμως ότι αυτό δεν αρκεί για να αποδειχθεί σωφρονισμός ή ηθική βελτίωση.
«Ουδέποτε αποδέχθηκε τις πράξεις του»
Κατά τον Άρειο Πάγο, από τα στοιχεία της υπόθεσης δεν προκύπτει «η ειλικρινής μετάνοιά του για τα εγκλήματα που διέπραξε και η αποκοπή του από το εγκληματικό του παρελθόν». Το ίδιο το αναιρεθέν βούλευμα δεχόταν άλλωστε ότι ο καταδικασμένος «ουδέποτε αποδέχθηκε τις πράξεις του, ούτε εξέφρασε μεταμέλεια». Το στοιχείο αυτό αξιολογήθηκε ως ένδειξη ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη ηθική μεταστροφή.
Επόμενα βήματα
Με την αποδοχή της αίτησης αναίρεσης, το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιώς αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε εκ νέου στο ίδιο δικαστικό συμβούλιο με διαφορετική σύνθεση. Ο Γιωτόπουλος, ο οποίος εκτίει 17 ποινές ισόβιας κάθειρξης και πρόσκαιρη κάθειρξη 25 ετών, επέστρεψε στη φυλακή.
Source: Efimerida ton Syntakton