Φαιντανύλη στην Ιταλία: γιατί η μαφία κρατά μακριά το φονικό ναρκωτικό
Μόνο δύο θανατηφόρες δηλητηριάσεις από φαιντανύλη καταγράφηκαν στην Ιταλία το 2024, έναντι 48.000 στις ΗΠΑ. Ειδικοί εκτιμούν ότι η μαφία επιβάλλει άτυπο βέτο για επιχειρηματικούς λόγους.
Το βέτο της μαφίας: πώς η Ιταλία αποφεύγει την επιδημία φαιντανύλης
Μόλις δύο θανατηφόρες δηλητηριάσεις από φαιντανύλη καταγράφηκαν στην Ιταλία το 2024. Την ίδια χρονιά η Γερμανία κατέγραψε 95, ενώ στις ΗΠΑ ο αριθμός έφτασε κοντά στις 48.000. Το χάσμα αυτό, παρατηρεί ο Economist σε ανάλυση που παραθέτει η Naftemporiki, δεν εξηγείται από χαμηλότερη χρήση ναρκωτικών στη χώρα.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκά στοιχεία, περίπου το 2,1% των νεαρών ενηλίκων στην Ιταλία χρησιμοποιεί κοκαΐνη ετησίως, έναντι 2,2% στη Γερμανία. Η εκτιμώμενη χρήση οπιοειδών υψηλού κινδύνου μάλιστα είναι περίπου διπλάσια από τη γερμανική. Κι όμως, η φαιντανύλη ουσιαστικά απουσιάζει από την ιταλική αγορά.
Εισαγγελείς και ερευνητές: «Οι οργανώσεις κρατούν αποστάσεις»
Ο Νικόλα Γκρατέρι, ένας από τους πλέον γνωστούς εισαγγελείς κατά της μαφίας στην Ιταλία, επισημαίνει ότι οι σημαντικές κατασχέσεις φαιντανύλης στη χώρα παραμένουν ελάχιστες και εκτιμά ότι οι εγκληματικές οργανώσεις συνειδητά αποφεύγουν το ναρκωτικό.
Τον Ιούλιο ο Βιντσέντσο Μολινέζε, διοικητής ειδικής μονάδας των Carabinieri για το οργανωμένο έγκλημα, δήλωσε ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν πως οι εγκληματικές οργανώσεις αποφεύγουν τη φαιντανύλη.
Ακόμη πιο κατηγορηματικός είναι ο Ρομπέρτο Σαβιάνο, συγγραφέας του «Gomorrah» και επί χρόνια μελετητής του οργανωμένου εγκλήματος. «Εάν δεν υπάρχει επιδημία φαιντανύλης, δεν είναι χάρη στην αστυνομία ή στους πολιτικούς», δηλώνει. «Υπάρχει βέτο από τις μαφίες».
Ψυχρά επιχειρηματική λογική
Η εξήγηση δεν έχει καμία σχέση με ηθικούς ενδοιασμούς. Η φαιντανύλη είναι περίπου 100 φορές ισχυρότερη από τη μορφίνη. Η τεράστια δραστικότητά της αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο θανάτου από υπερβολική δόση — και μια έκρηξη θανάτων θα προκαλούσε πολύ πιο επιθετική κινητοποίηση των διωκτικών αρχών. Εκτός αυτού, οι νεκροί πελάτες δεν επιστρέφουν.
Για οργανώσεις όπως η Cosa Nostra, η 'Ndrangheta και η Camorra, που ελέγχουν καθιερωμένες και εξαιρετικά κερδοφόρες αγορές κοκαΐνης και ηρωίνης, η είσοδος της φαιντανύλης θα μπορούσε να διαταράξει ένα επιχειρηματικό μοντέλο που ήδη λειτουργεί αποδοτικά.
Απόδειξη για κάποια επίσημη συμφωνία μεταξύ των οργανώσεων δεν υπάρχει. Οι ερευνητές δεν διαθέτουν υποκλοπές στις οποίες αρχηγοί της μαφίας να αποφασίζουν ρητά την απαγόρευση του ναρκωτικού. Εάν πράγματι υπάρχει τέτοια γραμμή, εκτιμά ο Σαβιάνο, η απόφαση θα πρέπει να έχει ληφθεί στα υψηλότερα επίπεδα. «Θα έχουμε την απόδειξη όταν κάποιος προσπαθήσει να φέρει φαιντανύλη και σκοτωθεί», λέει.
Ρωγμές στο «ιταλικό παράδοξο»
Το ιταλικό παράδοξο ενδέχεται να έχει ημερομηνία λήξης. Τον Ιούνιο κλάπηκαν από νοσοκομείο της Ρώμης 80 φιαλίδια φαιντανύλης — ποσότητα που εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε περίπου 20.000 δόσεις, σύμφωνα με τον Economist. Η κλοπή οδήγησε σε αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας σε ιατρικές εγκαταστάσεις.
Τα συνθετικά ναρκωτικά προσφέρουν στους διακινητές ένα τεράστιο πλεονέκτημα: πολύ μεγάλη αξία χωράει σε ελάχιστο όγκο, περιορίζοντας δραστικά την περίπλοκη εφοδιαστική αλυσίδα που απαιτεί, για παράδειγμα, η κοκαΐνη. Σύμφωνα με τον Σαβιάνο, αρχίζει πλέον να εμφανίζεται ζήτηση για φαιντανύλη στον δρόμο. Νέες εγκληματικές ομάδες που θα επιδιώξουν μερίδιο αγοράς μπορεί κάποια στιγμή να αψηφήσουν το υποτιθέμενο βέτο.
Η αναλογία με τον «Νονό» του κινηματογράφου — όπου ο Δον Κορλεόνε αρχικά αρνείται τα ναρκωτικά ως «βρόμικη δουλειά» αλλά τελικά αποδέχεται τον συμβιβασμό — δεν διαφεύγει τον Economist: «Αρνήθηκα ποτέ έναν καλό συμβιβασμό;» ρωτά ο κινηματογραφικός Κορλεόνε. Μισό αιώνα μετά, η ερώτηση παραμένει ανοιχτή και για τις πραγματικές οργανώσεις.
Source: Naftemporiki