Polska odmówi międzynarodowego listu gończego dla szpiega GRU
Warszawski sąd chciał wydać czerwoną notę Interpolu wobec Pawła Rubcowa, oskarżonego o szpiegostwo na rzecz Rosji. Policja wycofała wniosek, powołując się na zakaz ścigania spraw politycznych.
Sąd wycofał wniosek o międzynarodowy list gończy
Warszawski Sąd Okręgowy planował w marcu tego roku wydać tzw. czerwoną notę Interpolu wobec Pawła Rubcowa, oskarżonego o szpiegostwo na rzecz rosyjskiego GRU. Zgodnie z ustaleniami portalu rp.pl, wniosek o poszukiwania o najwyższej randze trafił do Biura Współpracy Międzynarodowej Komendy Głównej Policji. Cztery dni później sąd otrzymał odmowę. Decyzja KGP powołała się na artykuł 3 konstytucji Interpolu, zakazujący organizacji podejmowania działań o charakterze politycznym, wojskowym, religijnym lub rasowym — a szpiegostwo zalicza się do przestępstw politycznych.
Sędzia Anna Ptaszek, rzeczniczka ds. karnych Sądu Okręgowego w Warszawie, potwierdziła mediom, że 3 czerwca 2026 roku uchylono zarządzenie o wznowienie wniosku do Interpolu. Rubcow od sierpnia 2024 roku znajduje się poza zasięgiem polskiego wymiaru sprawiedliwości — wówczas opuścił areszt w Polsce w wyniku wymiany więźniów między Stanami Zjednoczonymi a Rosją, przywożony na lotnisku przez samego Władimira Putina.
Proces zawieszony od lutego
Oskarżony o współpracę z GRU od ponad dwóch lat — znany również jako Pablo Gonzalez Yagüe, hiszpański dziennikarz — nigdy nie stawił się do warszawskiego sądu. Proces toczy się bez niego od lutego 2026 roku, ponieważ prawo polskie wymaga, aby akt oskarżenia przeczytano oskarżonemu osobiście. Sąd wydał list gończy w marcu i Europejski Nakaz Aresztowania w maju, ale bez czerwonej noty Interpolu możliwości poszukiwań pozostają znacznie ograniczone.
Czerwona nota to najwyższy stopień międzynarodowego poszukiwania — informacje o poszukiwanym trafiają do systemów policji w prawie 200 krajach. W praktyce osoby poddane takim poszukiwaniom wpadają najczęściej na lotniskach, dworcach lub podczas kontroli drogowych. Nota uruchamia procedury ekstradycyjne i znacznie zwiększa szanse na zatrzymanie.
Oficerowie służb wyrażają szok
Byli i obecni wysocy funkcjonariusze służb specjalnych krytycznie ocenili stanowisko KGP. Stanisław Żaryn, były zastępca koordynatora służb specjalnych za czasów PiS — kiedy to zatrzymywano Rubcowa — zaznaczył: "Jestem w szoku, dla mnie oczywiste wydaje się, że za Rubcowem powinna zostać wydana taka nota. Nie oznaczałaby, że poszukiwania będą natychmiastowo skuteczne, ale jest to minimum, które należało wprowadzić".
Jeden z byłych oficerów policji wskazał, że Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji KGP nie ma prawa samodzielnie oceniać, czy czerwona nota się należy. "To nie ich kompetencja — powiedział rozmówca portalu rp.pl. — Rubcow ma zarzuty kryminalne, jest oskarżony o szpiegostwo, działał na szkodę Polski. A oddanie go do Rosji w ramach wymiany szpiegów potwierdza, że był szpiegiem. Nie rozumiem, dlaczego KGP nie zawalczyło o czerwoną notę dla niego".
Interpol a sprawy polityczne
Nieoficjalne źródła w Interpolu potwierdzały, że sprawy o charakterze szpiegostwa między państwami są tradycyjnie wyłączone z systemu Interpolu na mocy artykułu 3 statutu. Jednakże istnieją wyjątki — na przykład w sprawach szpiegostwa gospodarczego. Oficer Interpolu wyjaśnił mediom, że chodzi o wyjątkowe sytuacje, gdy szpiegostwo nie ma charakteru międzypaństwowego.
Generał Adam Rapacki, twórca Centralnego Biura Śledczego i były wiceszef Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, przyznał, że Interpol traktuje szpiegostwo jako przestępstwo polityczne. Podkreślił jednak: "Spróbowałbym jednak wystąpić z wnioskiem o czerwoną notę dla Rubcowa. Pomyślałbym nad jego dobrym uzasadnieniem, atutem jest to, że Polska jest krajem demokratycznym".
Rapacki zwrócił uwagę na złożoność przepisów — Interpol zrzesza 196 państw, w tym kraje dyktatorskie, a statut nie rozróżnia między członkami demokratycznymi i autorytarnymi. Przeszłość pokazuje, że wnioski z krajów takich jak Rosja czy Białoruś czasem służyły do ścigania opozycjonistów pod pozorem zwalczania przestępczości.
Znaczenie międzynarodowego listu gończego
Brak czerwonej noty oznacza automatycznie brak międzynarodowego listu gończego za Rubcowem i w praktyce eliminuje możliwość jego zatrzymania poza granicami Rosji. Komenada Główna Policji do chwili obecnej nie wyjaśniła, dlaczego nie podjęła próby przekonania Interpolu w sprawie wydania noty lub dlaczego nie uzasadniła wniosku w oparciu o wyjątki dotyczące szpiegostwa gospodarczego.
Source: Google News PL — Crime (pl)