Samotny zamachowiec w Krakowie - ekspert GROM-u: służby bez szans
Weteran jednostki GROM Paweł Mateńczuk ocenia, że służby nie miały realnych możliwości zapobieżenia atakowi na Rynku Głównym w Krakowie. Podkreśla, że samotny sprawca jest praktycznie niemożliwy do wykrycia w systemie demokratycznym.
Dlaczego służby nie mogły zapobiec atakowi
Weteran jednostki GROM Paweł "Naval" Mateńczuk ocenia w programie Polsat News, że służby specjalne nie ponosiły odpowiedzialności za atak na Rynku Głównym w Krakowie. Podkreślił, że samotny sprawca, działający bez dzielenia swoich planów z innymi, jest praktycznie niemożliwy do wykrycia.
W sobotę na Rynku Głównym w Krakowie doszło do ataku, w którym zginęło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych. Sprawcą okazał się 24-letni Michał Oksiński z Ostrowca Świętokrzyskiego. Po wejściu policji do domu, w którym mieszkał mężczyzna, znaleziono ciała jego rodziców i siostry. Według komunikatu Małopolskiej policji 24-latek zmarł w szpitalu.
Demokratyczne ograniczenia w zapobieganiu
Ekspert zwrócił uwagę, że system demokratyczny, w którym obywatele są chronieni przed inwigilacją, stanowi naturalną barierę dla służb. Mateńczuk wyjaśnił: jeśli samotny sprawca nie dzieli swoich pomysłów w mediach społecznościowych ani w bezpośrednim otoczeniu, trudno jest służbom określić stopień jego radykalizacji i zagrożenia.
Według GROM-owca do skutecznego wykrycia zagrożenia potrzebna jest pewna liczba osób wtajemniczonych w plan. Gdy kilka osób planuje akcję, pojawia się moment refleksji nad konsekwencjami, a także ryzyko, że ktoś zdradzi zamiar. Wiele operacji rozbijało się na etapie planowania, gdy uczestnicy wycofywali się lub sygnalizowali władzom niebezpieczeństwo.
Dobrobyt jako kontekst
Mateńczuk zauważył, że atak może być częściowo skutkiem dobrobytu, jakiego doświadcza polska społeczeństwo. Podkreślił, że Polska dołączyła do Unii Europejskiej i stała się mocną częścią Zachodu, ale wraz z ekonomicznym rozwojem pojawiły się też wyzwania bezpieczeństwa, które dobrze znane są w Paryżu, Brukseli, Berlinie, Madrycie czy Londynie.
Jego zdaniem dobrobyt powoduje, że młode osoby nie muszą tak intensywnie pracować, by osiągnąć materialne dobra. Dawniej, by mieć dodatkowe dochody, trzeba było szukać pracy sezonowej. Dziś rodzice mogą zapewnić dzieciom większość potrzeb, co zmniejsza motywację do podjęcia wysiłku.
Ekspert zaznaczył, że dwie dekady wcześniej młodzi ludzie musieli więcej się starać i mieli liczne zajęcia, które utrzymywały ich na "normalnej drodze". Współcześnie, twierdzi, dobrobytu towarzyszy brak poczucia wartości wspólnych osiągnięć, co prowadzi do buntu wobec porządku społecznego i politycznego.
Wnioski na temat samotnych sprawców
Mateńczuk podkreślił, że planowanie działań przez jedną osobę czyni ją praktycznie nieuchwytną. Refleksja o możliwych skutkach pojawia się zwykle podczas rozmów z innymi – gdy osoba działa samotnie, brakuje tego mechanizmu naturalnego oporu.
Podsumowując, weteran GROM-u stwierdził, że w przypadku samotnego sprawcy wykrycie i zapobieżenie jest "mega trudne do wykonania". Dlatego służby nie powinny być obwinianie za to, co stało się w Krakowie – są bowiem bez szans na uchwycenie kogoś, kto działa w zupełnej samotności.
Source: Google News PL