Τραπεζική κατάρρευση στην Παραγουάη: Πένια σε κατ' οίκον κράτηση, νέος πρόεδρος ο Αγιάνα
Ο πρώην πρόεδρος Σαντιάγο Πένια τέθηκε υπό κατ' οίκον κράτηση μετά την καθαίρεσή του από τη Γερουσία. Σχεδόν τρία εκατομμύρια καταθέτες της Ueno έμειναν χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους.
Καθαίρεση Πένια και ορκωμοσία Αγιάνα εν μέσω τραπεζικού χάους
Το κοινοβούλιο της Παραγουάης όρκισε Παρασκευή νέο πρόεδρο, τον Πέδρο Αγιάνα, 52 ετών, ο οποίος μέχρι τότε κατείχε το αξίωμα του αντιπροέδρου. Ο προκάτοχός του, Σαντιάγο Πένια, είχε καθαιρεθεί ώρες νωρίτερα από τη Γερουσία και τέθηκε υπό κατ' οίκον κράτηση, σύμφωνα με την εισαγγελία. Όλα αυτά, όπως μεταδίδει το Philenews, εκτυλίχθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες από την έκρηξη μιας τραπεζικής κρίσης που παρέλυσε εκατομμύρια πολίτες.
Στην πρώτη ομιλία του μετά την ορκωμοσία, ο Αγιάνα δεσμεύτηκε ότι «οι συμπατριώτες που περνούν τόσο δύσκολη κατάσταση εξαιτίας του χρηματοπιστωτικού χάους θα αποζημιωθούν στο ακέραιο». «Δεν θα τους αφήσουμε μόνους», είπε χαρακτηριστικά.
Η κατάρρευση της Ueno
Η κρίση ξεκίνησε τα ξημερώματα της Τρίτης, όταν η τράπεζα Ueno τέθηκε υπό τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας της χώρας (BCP) και υπό εκκαθάριση. Η Ueno είχε ιδρυθεί μόλις το 2021, αλλά επεκτάθηκε με ταχύτατους ρυθμούς τα επόμενα χρόνια. Η επέμβαση της BCP πάγωσε καταθέσεις, τραπεζικές κάρτες και λοιπούς πόρους σχεδόν τριών εκατομμυρίων πελατών — ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του συνολικού πληθυσμού και στο μεγαλύτερο μέρος του ενήλικου πληθυσμού της χώρας.
Εταιρείες, θεσμοί και συνταξιοδοτικά ταμεία βρέθηκαν χωρίς πρόσβαση στα κεφάλαιά τους. Η τραπεζική κρίση μεταμορφώθηκε γρήγορα σε βαθιά πολιτική κρίση που οδήγησε στην καθαίρεση του προέδρου.
Ομόφωνη καθαίρεση και κατηγορίες
Η Γερουσία αποφάνθηκε ομόφωνα ότι ο Πένια, 47 ετών, οικονομολόγος και πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, ήταν ένοχος για «κακή άσκηση των καθηκόντων του» σε σχέση με την κατάρρευση της Ueno. Γερουσιαστές τον κατηγόρησαν ότι «επέτρεψε», «ανέχθηκε» και «δεν διόρθωσε» την «κατάχρηση» χρημάτων συνταξιούχων από τράπεζα που συνδεόταν με τον προεδρικό κύκλο. Ο γερουσιαστής Αδριάν Βαέσκεν έθεσε το ζήτημα με έναν τρόπο που αποδέχτηκε η πλειοψηφία: ο Πένια «υπέταξε το δημόσιο συμφέρον σε ιδιωτικά συμφέροντα».
Γερουσιαστές επισήμαναν επίσης ότι ο Πένια, ακόμη και κατά τη διάρκεια της θητείας του έως το 2025, διακρατούσε μετοχές στον όμιλο συμμετοχών στον οποίο ανήκει η Ueno Bank.
Ο πρώην πρόεδρος δεν παρέστη στη διαδικασία. Οι δικηγόροι του αμφισβήτησαν την εγκυρότητά της, με το επιχείρημα ότι το κοινοβούλιο «δεν είχε τη δικαιοδοσία να δικάσει κάποιον που παραιτήθηκε από το αξίωμά του», σύμφωνα με τον συνήγορο Ρικάρντο Πρέδα. Ο Πένια είχε ανακοινώσει παραίτηση την Πέμπτη — το κοινοβούλιο, ωστόσο, δεν την αποδέχθηκε, καθιστώντας έτσι αναπόφευκτη την παραπομπή και τη δίκη στη Γερουσία. Αν η παραίτηση γινόταν δεκτή, ο Πένια θα αποκτούσε ισόβια γερουσιαστική ιδιότητα — και βουλευτική ασυλία — όπως ορίζει το Σύνταγμα για τους πρώην προέδρους.
Δεν πέρασε καν μια ώρα από την απομάκρυνσή του πριν τεθεί υπό κατ' οίκον κράτηση. Η εισαγγελέας Σίλβια Μαργαρίτα Γκονσάλες Βέστερ ανακοίνωσε στους δημοσιογράφους ότι ο Πένια επρόκειτο να οδηγηθεί στην έδρα της εισαγγελίας, όπου αναμένεται να του απαγγελθούν κατηγορίες για κατάχρηση εμπιστοσύνης, άσκηση αθέμιτης επιρροής έναντι ανταλλάγματος και κατάχρηση δημοσίου αξιώματος για προσωπικούς σκοπούς.
Διαδηλωτές μπροστά στη Βουλή και στην κεντρική τράπεζα
Μερικές εκατοντάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί έξω από την εθνική αντιπροσωπεία στην Ασουνσιόν και υποδέχθηκαν την είδηση της καθαίρεσης με κραυγές χαράς, συνθήματα και τραγούδια.
«Επιτέλους ο Σαντιάγο Πένια έφυγε, επιτέλους αποδόθηκε δικαιοσύνη!» δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Τζέσικα Ακίνο, 32 ετών, υπάλληλος. «Τώρα θέλουμε να μας δώσουν τα χρήματά μας και τον βάλουν στη φυλακή!», πρόσθεσε.
Ο Γιόναταν Ριβερόλα, φοιτητής 24 ετών, η οικογένεια του οποίου πλήττεται από την κρίση, χαιρέτισε την καθαίρεση αλλά επεσήμανε ότι «δεν είμαστε ικανοποιημένοι», καθώς διάδοχος είναι ο Αγιάνα, που ανήκει στο ίδιο δεξιό κόμμα Κολοράδο, το οποίο κυριαρχεί στην παραγουανή πολιτική σκηνή εδώ και δεκαετίες. Και ο Αγιάνα, άλλωστε, έχει κατηγορηθεί ότι φέρει ευθύνες για την τραπεζική κρίση — το κοινοβούλιο, ωστόσο, τάχθηκε εναντίον της καθαίρεσής του.
Χωριστές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν έξω από το κτίριο της κεντρικής τράπεζας, όπου συγκεντρωμένοι πολίτες φώναζαν «θέλουμε τα χρήματά μας».
Πρώτες αποζημιώσεις και διεθνείς επιπτώσεις
Η BCP ανακοίνωσε ότι άρχισε η επιστροφή χρημάτων στους δικαιούχους. «Η διαδικασία καταβολής προπληρωμών εγγυημένων ποσών στους καταθέτες άρχισε Πέμπτη», δήλωσε στο AFP ο Χοσέ Μασιέλ, διευθυντής του ταμείου εγγύησης καταθέσεων. Οι πρώτες εκταμιεύσεις αφορούν καταθέτες με αποταμιεύσεις μεταξύ 1 και 10 εκατομμυρίων γουαρανί, δηλαδή 160 έως 1.600 αμερικανικά δολάρια. Σύμφωνα με δικηγόρο του Πένια, περίπου 700.000 Παραγουανοί έλαβαν τις πρώτες πληρωμές.
Η κρίση έχει ήδη διεθνείς απόηχους. Στην Αργεντινή, περίπου χίλιοι εργαζόμενοι της τεχνολογικής εταιρείας ITTI — του ίδιου ομίλου με την Ueno — τέθηκαν σε διαθεσιμότητα άνευ αποδοχών για 30 ημέρες. Η νοτιοαμερικανική ποδοσφαιρική ομοσπονδία CONMEBOL είχε αποταμιευμένα περίπου 13 εκατομμύρια δολάρια στην τράπεζα, σύμφωνα με πηγή του AFP εντός του θεσμού. Πηγή της βραζιλιανής κυβέρνησης —του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της Παραγουάης— δήλωσε στο Reuters ότι η Μπραζίλια επιδιώκει να αποφευχθεί κοινωνικοπολιτική αστάθεια και να επιλυθεί η κρίση χωρίς ευρύτερες επιπτώσεις.
Source: Philenews