Cocaïnevangsten Antwerpse haven dalen historisch in 2024: 44 ton onderschept
In de haven van Antwerpen werd vorig jaar 44.252 kg cocaïne onderschept — een historische daling ten opzichte van de recordjaren. Criminelen schakelen over op kleinere ladingen en nieuwe routes.
Historische daling cocaïnevangsten in haven van Antwerpen, maar smokkelaars passen zich aan
De haven van Antwerpen nam in 2024 in totaal 44.252,46 kilogram cocaïne in beslag — een forse daling ten opzichte van 2023, toen de hoeveelheid nog drie keer zo hoog lag. Dat meldt vrt.be op basis van jaarcijfers van de douane.
"Absoluut een historische daling", zegt Kristian Vanderwaeren, topman van de douane. Voor het eerst in jaren is er geen nieuw record gevestigd, wat hij als een duidelijke trendbreuk beschouwt.
Minder grote vangsten, meer vaststellingen
Opvallend is dat het aantal vaststellingen ondanks de lagere totaalhoeveelheid net steeg. Vanderwaeren schrijft de daling toe aan een terugval in grote drugsvangsten van meer dan twee ton. In 2024 werden er slechts twee genoteerd; in 2023 waren dat er nog dertien. "Die grote containers van 8, 9, 10 ton hebben we vorig jaar bijna niet gehad", aldus Vanderwaeren.
Tegelijk waarschuwt hij voor al te snel optimisme. Ook de federale politie uitte eerder al gelijkaardige bedenkingen. "Het betekent niet dat er minder cocaïne binnenkomt of circuleert. Het kan dat de cocaïne gewoonweg minder zichtbaar is", zei An Berger van de politie.
Meer onderscheppingen in bronlanden
Een deel van de verklaring voor de Antwerpse daling zit bij de bronlanden zelf. In Zuid-Amerika werd vorig jaar in totaal 230 ton cocaïne onderschept, waarvan 81 ton bestemd was voor België. In 2023 was dat nog 45 ton. "De Latijns-Amerikaanse landen investeren in politie, in douane, in scanners en dat heeft succes", aldus Vanderwaeren.
Ecuador blijft het voornaamste herkomstland. De plaatsen drie tot en met vijf zijn eveneens Latijns-Amerikaanse landen. Een uitzondering is de tweede positie, die dit jaar naar Sierra Leone aan de Westkust van Afrika gaat.
Nieuwe routes en smokkelmethodes
Drugskartels zoeken voortdurend naar alternatieve aanvoerroutes. Naast West-Afrika duikt ook Georgië op als transitzone. Tegelijk neemt de trafiek via de lucht toe: de douane sprak vorige maand over een "enorme toename" bij Brussels Airport. Ook de zogenoemde "drop off" wint terrein: drugs worden overboord gegooid in de Noordzee, waarna criminelen via een tracker de exacte locatie kennen en de lading ophalen.
Bob Van den Berghe, drugsexpert bij de Verenigde Naties, wijst daarnaast op een groeiend gebruik van kleinere havens. "Het is een soort van waterbedeffect. Om de grotere havens te omzeilen, gebruiken ze kleinere havens, die vaak minder middelen hebben en soms ook minder ervaring." Inbeslagnames in Le Havre, Hamburg, Zeebrugge en Gent illustreren die trend. "Iets om kortbij op te volgen", benadrukt Van den Berghe.
Smokkelmethodes worden diverser
De meest gebruikte methode blijft de zogenoemde "rip-off": drugs worden in sportzakken tussen ladingen gestoken en in de haven zelf door "uithalers" uit containers gehaald. Omdat uithalers geen tonnen tegelijk kunnen meenemen, is deze methode enkel geschikt voor kleinere hoeveelheden. Het aantal kleine vaststellingen steeg in 2024 spectaculair, van 29 naar 78.
Smokkel verborgen in legale ladingen — bananen, suiker, hout — blijft eveneens gangbaar. Geavanceerdere technieken omvatten het doordrenken van textiel of karton met drugs, die er later in een laboratorium opnieuw worden uitgehaald. Vanderwaeren ziet in die complexe methodes paradoxaal genoeg een teken van toenemende druk op de criminele organisaties. "Om cocaïne uit kledij te halen, heb je een lab nodig. Om cocaïne uit kolen te halen, heb je een heel goed lab nodig, anders vliegt alles in de fik. Voor mij is dat een indicatie dat criminelen het moeilijker hebben."
"Kat-en-muisspel" gaat door
Vanderwaeren schetst de situatie als een voortdurend kat-en-muisspel. "De criminelen zijn inventief. Dat zijn ze altijd geweest en daar moeten we aandachtig voor zijn. Ze zoeken de meest efficiënte weg en testen die door kleine shipments, die ze vervolgens opvoeren."
Bevoegd ontslagnemend minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) benadrukt dat de resultaten het gevolg zijn van gerichte investeringen. "We hebben de broodnodige investeringen gedaan in scanners, in personeel. We hebben meer gescand dan ooit, met resultaat." Van Peteghem wil die aanpak in de komende jaren voortzetten, wat meteen een punt vormt voor de lopende regeringsonderhandelingen.
Source: Nieuwsblad