Ξέπλυμα χρήματος μέσω παρόχων κοινής ωφέλειας: τα στάδια και τα red flags
Η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος εντόπισε οργανωμένη μέθοδο νομιμοποίησης παράνομων κεφαλαίων μέσω υπεραπλήρωσης λογαριασμών κοινής ωφέλειας.
Παράνομα κεφάλαια «καθαρίζονται» μέσω λογαριασμών ρεύματος και νερού
Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες εντόπισε οργανωμένο σύστημα ξεπλύματος χρήματος που εκμεταλλεύεται εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με το Ethnos. Η μέθοδος στηρίζεται στη δημιουργία πιστωτικών υπολοίπων μέσω αδικαιολόγητα υψηλών πληρωμών, τα οποία στη συνέχεια επιστρέφονται ως «νόμιμες» επιστροφές σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Η Α' Μονάδα της Αρχής ανέλυσε σειρά υποθέσεων και διαπίστωσε συγκεκριμένη αλληλουχία ενεργειών. Φυσικά πρόσωπα που παρουσιάζονται ως κάτοικοι Ελλάδας συνάπτουν συμβάσεις με παρόχους κοινής ωφέλειας βάσει δικαιωμάτων επί ακινήτων — είτε ως ενοικιαστές είτε ως ιδιοκτήτες. Σε πολλές περιπτώσεις, τα ίδια πρόσωπα συμβάλλονται ταυτόχρονα με πολλές εταιρείες, για υπηρεσίες σε πολλαπλά ακίνητα.
Στη συνέχεια πραγματοποιούν πληρωμές αδικαιολόγητου ύψους — επανειλημμένες και δυσανάλογες ως προς τις οφειλές ή την κατανάλωση — μέσω καρτών και χρηματοοικονομικών μέσων που τηρούνται κυρίως σε ιδρύματα εκτός ελληνικής επικράτειας. Έτσι σωρεύονται μεγάλα πιστωτικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς πελατών των παρόχων.
Το τελευταίο βήμα είναι το κρίσιμο: ο «πελάτης» ζητά την επιστροφή των ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς — συνήθως διαφορετικούς από αυτούς που χρησιμοποίησε για τις αρχικές πληρωμές — που τηρούνται κατά κανόνα σε ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα. Τα κεφάλαια εμφανίζονται πλέον ως επιστροφή χρημάτων (refund) στο πλαίσιο συνηθισμένων συναλλαγών, αποκτώντας «νομιμοφανή» διαδρομή προς τη νόμιμη οικονομία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ίδιος τραπεζικός λογαριασμός έλαβε επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας χρησιμοποιούνται εν αγνοία τους ως «ενδιάμεσες οντότητες».
Η προέλευση των κεφαλαίων
Σε όλες τις διερευνηθείσες περιπτώσεις, τα πιστωθέντα κεφάλαια δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν βάσει της φορολογικής ή γενικότερης οικονομικής εικόνας των εμπλεκόμενων προσώπων και θεωρούνται υπόπτου προέλευσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα χρήματα προέρχονταν από απάτες που τελέσθηκαν κυρίως μέσω του τραπεζικού συστήματος. Το φαινόμενο χαρακτηρίζεται από την Αρχή ως «εξαιρετικά οργανωμένο», με συγκεκριμένη προπαρασκευαστική διαδικασία και στόχο την παραπλάνηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Ενδείκτες κινδύνου (red flags)
Η Αρχή κατέγραψε συγκεκριμένα «κόκκινα σημαία» που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο από πιστωτικά ιδρύματα όσο και από τους ίδιους τους παρόχους κοινής ωφέλειας. Μεμονωμένα, ορισμένοι δεν είναι πάντα αρκετοί — σε συνδυασμό, όμως, καθιστούν τον έλεγχο αναγκαίο.
Οι κυριότεροι ενδείκτες:
- Πληρωμές προς παρόχους χωρίς αντίστοιχη οφειλή.
- Ασυνήθιστα υψηλά ποσά ανά συναλλαγή σε σχέση με την κατανάλωση ή την οφειλή.
- Ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα πληρωμών που δεν ακολουθούν τις συνήθεις προθεσμίες, αλλά προσομοιάζουν με καταθέσεις.
- Χρήση διαφορετικών χρηματοοικονομικών μέσων ανά συναλλαγή — ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η τακτική αυτή επαναλαμβάνεται σε κάθε πληρωμή.
- Χρηματοοικονομικά μέσα που τηρούνται σε ιδρύματα εκτός Ελλάδας.
- Υψηλό συσσωρευμένο πιστωτικό υπόλοιπο στους λογαριασμούς πελατών.
- Αιτήματα επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
- Επιστροφές σε διαφορετικούς λογαριασμούς από αυτούς που πραγματοποίησαν αρχικά τις πληρωμές.
- Ο ίδιος τραπεζικός λογαριασμός λαμβάνει πολλαπλές πιστώσεις επιστροφής από διαφορετικούς παρόχους σε σύντομο χρονικό διάστημα.
- Έσοδα που δεν ανταποκρίνονται στη φορολογική ή οικονομική εικόνα του δικαιούχου.
Έκκληση για συστηματική παρακολούθηση
Η Αρχή τονίζει ότι η μεθοδολογία αυτή παρουσιάζει αυξανόμενη συχνότητα και «χρήζει συστηματικής μελέτης και ανάλυσης από τους αρμόδιους φορείς». Στόχος είναι η βελτίωση των μηχανισμών ανίχνευσης και η λήψη των αναγκαίων μέτρων αποτροπής. Τα πιστωτικά ιδρύματα που υπάγονται στον ν. 4557/2018 καλούνται να αξιοποιήσουν τους ενδείκτες για την εφαρμογή πρόσθετων μέτρων πρόληψης, ενώ οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας καλούνται να αποτρέψουν την κατάχρηση των προϊόντων και υπηρεσιών τους.
Source: Ethnos