«Νύφες κατά παραγγελία»: Πώς τα dating apps γίνονται παγίδα trafficking γυναικών

Κυκλώματα εκμετάλλευσης χρησιμοποιούν διαδικτυακές πλατφόρμες γνωριμιών για να στρατολογούν γυναίκες. Το Ethnos παρουσιάζει πώς η υπόσχεση γάμου μετατρέπεται σε εργαλείο trafficking.

Από τη Μανίλα στο Λονδίνο — και πίσω ως θύμα εκμετάλλευσης

Σύμφωνα με το Ethnos, η Λαλίν Γκαρσία γνώρισε τον Βρετανό Μπάρι μέσω διαδικτυακής υπηρεσίας γνωριμιών το 2015. Έπειτα από δύο χρόνια επικοινωνίας εξ αποστάσεως, συναντήθηκαν τον Ιανουάριο του 2017 στη Μανίλα. Παντρεύτηκαν όταν εκείνη ήταν 28 ετών — ο Μπάρι ήταν πάνω από 20 χρόνια μεγαλύτερός της.

«Πάντα ονειρευόμουν να παντρευτώ έναν Βρετανό και να επισκεφθώ το Λονδίνο», αφηγείται η Λαλίν. Η συμπεριφορά του συζύγου της άλλαξε αμέσως μετά τον γάμο. Αρχικά οι αλλαγές ήταν ανεπαίσθητες, στη συνέχεια της αποκάλυψε ότι ήθελε να χτυπά γυναίκες ως μέρος σεξουαλικής διαστροφής.

Η Λαλίν μετακόμισε στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την Telegraph, αλλά επέστρεψε προσωρινά στις Φιλιππίνες λόγω ζητημάτων βίζας. Όταν επέστρεψε στη Βρετανία, ο σύζυγός της της είπε ότι της εξασφάλισε εργασία σε τηλεφωνικό κέντρο από το σπίτι. Στην πραγματικότητα, την κλείδωσε σε ένα δωμάτιο και την εξανάγκασε να παρέχει σεξουαλικές υπηρεσίες μέσω κάμερας.

Φωτογραφίες της αναρτήθηκαν σε ιστοσελίδες όπου διαφημιζόταν ως «αφέντρα» (dominatrix), ενώ άνδρες άρχισαν να επισκέπτονται το σπίτι. Παράλληλα, ο Μπάρι την κακοποιούσε σωματικά και σεξουαλικά, τη βίαζε και της απευθυνόταν με ρατσιστικές προσβολές. Την ανάγκαζε επίσης να λαμβάνει κοκαΐνη, ενώ εκείνη στράφηκε στο αλκοόλ για να αντέξει.

Παρότι έβγαζε περίπου 2.000 λίρες την εβδομάδα, λάμβανε μόλις 20 λίρες από τον σύζυγό της. Δεν είχε δικό της τραπεζικό λογαριασμό, δεν μπορούσε να εξέλθει από το σπίτι και το κινητό της παρακολουθούνταν διαρκώς.

Στις αρχές του 2022 κατάφερε να δραπετεύσει βρίσκοντας ένα κρυμμένο κλειδί για την εξώπορτα. Ενώ κρυβόταν κάτω από ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο, τηλεφώνησε στην αδελφή της στις ΗΠΑ, η οποία κινητοποίησε έναν φίλο που βρισκόταν κοντά. Η ίδια υποστηρίζει ότι η βρετανική αστυνομία αρχικά δεν την πίστεψε. Ο σύζυγός της συνελήφθη, κρατήθηκε 24 ώρες και αφέθηκε ελεύθερος.

«Υπήρχαν ρατσιστικά στερεότυπα στον τρόπο που με αντιμετώπιζαν. Θεωρούν ότι οι γυναίκες από τις Φιλιππίνες ενδιαφέρονται μόνο για τα χρήματα», λέει. Σήμερα ζει και πάλι στη Μανίλα. Ο πρώην σύζυγός της, από τον οποίο πήρε διαζύγιο το 2024, φέρεται να επέστρεψε στις Φιλιππίνες αναζητώντας νέα, ακόμη νεότερη σύζυγο.

Από τους έντυπους καταλόγους στις εφαρμογές γνωριμιών

Ο όρος «νύφες κατά παραγγελία» περιγράφει την πρακτική μέσω της οποίας άνδρες αναζητούν συζύγους σε άλλες χώρες, συχνά μέσω εξειδικευμένων γραφείων συνοικεσίων. Οι ρίζες της φτάνουν έως την αμερικανική μεθόριο του 17ου έως 19ου αιώνα, όταν ανθρακωρύχοι, αγρότες και κτηνοτρόφοι αναζητούσαν συζύγους μέσω αγγελιών σε ευρωπαϊκές εφημερίδες.

Από τη δεκαετία του 1970 έως τη δεκαετία του 1990, γυναίκες κυρίως από τη Νοτιοανατολική Ασία — και ιδιαίτερα από τις Φιλιππίνες — διαφημίζονταν σε έντυπους καταλόγους που απευθύνονταν σε άνδρες δυτικών χωρών. Σήμερα η πρακτική προωθείται ως «διεθνές συνοικέσιο» μέσω εξειδικευμένων ιστοσελίδων και εφαρμογών γνωριμιών με δυνατότητα βιντεοκλήσεων.

Το 2024, οι Βρετανοί ήταν η έκτη συχνότερη κατηγορία αλλοδαπών συζύγων γυναικών από τις Φιλιππίνες, μετά τους Αμερικανούς, τους Κινέζους, τους Καναδούς, τους Ιάπωνες και τους Νοτιοκορεάτες. Γυναίκες από τις Φιλιππίνες συγκαταλέγονται στις ταχύτερα αυξανόμενες ομάδες αλλοδαπών που παραπέμπονται στο βρετανικό σύστημα αντιμετώπισης της σύγχρονης δουλείας λόγω εργασιακής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

Νομοθετικά κενά και παρακάμψεις

Το 2016 οι Φιλιππίνες θέσπισαν νόμο που απαγορεύει επιχειρήσεις που φέρνουν σε επαφή πολίτες της χώρας με αλλοδαπούς για γάμο ή συμβίωση έναντι χρημάτων ή άλλων ανταλλαγμάτων. Ωστόσο, ιστοσελίδες που δηλώνουν ότι προσφέρουν απλώς υπηρεσίες γνωριμιών εξαιρούνται από την απαγόρευση. Εταιρείες με έδρα στο εξωτερικό μπορούν παράλληλα να λειτουργούν πλατφόρμες που παρακάμπτουν τη νομοθεσία.

Έτσι, μεγάλο μέρος της δραστηριότητας εξελίσσεται σε ένα ανεξέλεγκτο πεδίο, όπου η υπόσχεση γάμου μπορεί να λειτουργεί ως προκάλυμμα για εμπορία ανθρώπων, καταναγκαστική εργασία, οικιακή δουλεία και σεξουαλική εκμετάλλευση.

Νωρίτερα φέτος, η κυβέρνηση των Φιλιππίνων προειδοποίησε ότι ορισμένα προγράμματα «νυφών κατά παραγγελία» παρουσιάζονται ως διαδικτυακές υπηρεσίες γνωριμιών, ενώ στην πραγματικότητα χρησιμοποιούνται για trafficking γυναικών. Ο Τζόσουα Ντέιβ Γκαρσία, αξιωματούχος της Επιτροπής για τους Φιλιππινέζους του Εξωτερικού, επισήμανε ότι η αναζήτηση σχέσης με αλλοδαπούς δεν απαγορεύεται, αλλά όταν εμπλέκονται χρήματα και ένας άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα, μπορεί να στοιχειοθετείται εμπορία ανθρώπων.

Οικονομική ανισότητα και αποικιοκρατικά στερεότυπα

Η Ζαν Ενρίκες, εκτελεστική διευθύντρια του παραρτήματος Ασίας-Ειρηνικού της Coalition Against Trafficking in Women (CATW), υποστηρίζει ότι γυναίκες από τις Φιλιππίνες στοχοποιούνται εν μέρει εξαιτίας στερεοτύπων που τις παρουσιάζουν ως πρόθυμες να παντρευτούν μεγαλύτερους άνδρες και να αναλάβουν καθήκοντα φροντίδας. Οι αντιλήψεις αυτές, σύμφωνα με την Ενρίκες, συνδέονται με την αποικιοκρατική ιστορία της χώρας και τον ρόλο της ως πηγής εργατικού δυναμικού για οικιακές εργασίες στο εξωτερικό.

Η CATW έχει καταγράψει σημαντική αύξηση των περιστατικών trafficking γυναικών για πορνεία και γάμο στις Φιλιππίνες: από 30 περιστατικά τον μήνα το 2016 σε 112 το 2021.

Source: Ethnos